Pamięć i tęsknota
1 listopada, Dzień Wszystkich Świętych, z jednej strony to moment, aby uczcić pamięć o swoim utraconym dziecku, z drugiej moment poczucia wielkiej straty. Czasem wręcz buntu, że zamiast kupować dziecku nowe buty na jesień, wybieram kolor znicza. Rodzice chcą wybrać piękne ozdoby, zadbać w szczególny sposób o miejsce pochówku, położyć tam coś charakterystycznego. Tak jak za życia troszczyli się o swoje dziecko, tak teraz dbają o to ostatnie miejsce, w którym ono spoczęło. Nie wszyscy rozumieją, dlaczego jest to tak ważne. Myślą, że chodzi jedynie o estetykę, czasem ranią rodziców niepotrzebnymi komentarzami. Tymczasem chodzi o miłość, która nie znika wraz ze śmiercią, a czasem wręcz zdaje się jeszcze bardziej intensywna. Pielęgnowanie grobu to konkretne, fizyczne działanie, które pozwala troszczyć się o pamięć i wyrażać swoje oddanie.
Pierwsze Wszystkich Świętych po stracie – jak przeżyć ten dzień?
Jeśli to jest pierwsze listopadowe święto po stracie, to szczególnie istotne, aby rodzice zadbali o siebie, zastanowili się, co jest dla nich ważne i jak chcą świętować. Przedstawiony wcześniej scenariusz jest jednym z wielu możliwych, niektórzy wolą w ogóle ominąć ten dzień, bo nie czują się na siłach, aby odwiedzić cmentarz pełen ludzi, bodźców, a nawet śmiejących się rodzin. Niektórzy potrzebują spotkać się z dalszą rodziną, a dla niektórych rodziców odwiedzenie swojego dziecka jest czymś intymnym, chcą być tam sami.
Jak zadbać o siebie podczas żałoby?
Dlatego ważne jest, aby zapytać samych siebie: czego potrzebuję w tym dniu? Jak mogę zadbać o siebie? Jak możemy w rodzinie zadbać o siebie wzajemnie?
Pielęgnowanie pamięci o dziecku – własne rytuały
Nasze polskie rytuały, święta i sposoby, w jakie troszczymy się o zmarłych, mogą być pomocne w żałobie. Wiele zależy jednak od naszej interpretacji i osobistego podejścia. Warto również tworzyć własne, prywatne zwyczaje, inspirować się pomysłami innych rodziców i wybierać to, co rzeczywiście wspiera. Wszystko po to, by nadal pielęgnować miłość.
Dzień 1 Listopada to nie jest święto celebrujące śmierć, tylko dzień wdzięczności za życie naszych zmarłych bliskich, gdzie wspominanie ich jest sposobem na czułe spotkanie.
Tekst: Małgorzata Szwemin – psycholog, koordynator Holistycznego Centrum Wsparcia po Stracie eMOCja